Steam Yasağı ve Özgürlük: Oyun Dünyasında Yetişkin Olmak

Kafka’yı hiç okumayan biri bile Gregor Samsa’nın hikâyesini duymuştur, değil mi? Hani şu sabah uyanıp kendini dev bir böceğe dönüşmüş halde bulan adam. Ama bizim hikâyemiz onun kadar dramatik değil, sadece sabah uyandıktan sonra aklımızda beliren kısıtlamalarla dolu. Bir gün sosyal medya, diğer gün bir haber sitesi, en son günlerde de oyun platformları, yani Steam! “Steam yasağı” dedikleri şey, çoğumuzda derin bir kaygı yarattı. Ne de olsa, bu yasak ebeveynlerimizin çocuklarına “Bu yaştasın, kendi kararlarını veremezsin” demesi gibi. Kendimizi nasıl hissediyoruz? Birer ergen gibi mi? Mesele burada sadece oyun oynamak değil! Bu, aslında, devletin kendi yetişkin vatandaşına ne kadar güvendiği ile ilgili bir durum. Valve’ın kapılarının kapandığını düşününce içimizde bir üzüntü, belki de bir isyan alevleniyor.

Şimdi, bu Steam yasağı meselesi hakkında biraz derinlere dalalım. Elbette, yasaklar sıkı sıkıya “gençleri korumak” gibi şahane gerekçelerle açıklanıyor. Mantıklı geliyor değil mi? Kimse çocukların zarar görmesini istemez. Ama arkadaşlar, bir toplumun yetişkin bireyleri, neyin doğru neyin yanlış olduğuna kendi başlarına karar veremiyorsa, o zaman ne oluyor? Sadece dışarıdan verilmeye devam eden talimatlarla mı hareket edeceğiz? Her sabah bir “Tutorial” modunda mı uyanacağız? Böyle bir hayatı gerçi kimse istemez! Hepimiz anlık zevkin doruklarına ulaşırken birisi gelip “Hayır, bu senin için uygun değil” diye karışmasın isteriz, değil mi?

Bunu kendimize söyleyerek, “Ah! Ben etkilenmem, ama başkaları etkilenir” düşüncesiyle sabahlarımızı geçireceğiz. “Ben en iyisini bilirim, ama diğerleri için ne olursa olsun” yaklaşımıyla buna zemin hazırlıyoruz. Sonuçta, karar vericiler de kendilerini bağışıklığı olan yetişkinler, geri kalan herkesi ise korunması gereken bir sürü çocuk olarak görüyor. Bu, özgürlüğümüzün temel taşlarını yerinden oynatmaya başlamıyor mu? Sıfırdan başlayan oyuncuların deneyim yaşaması gerektiği gibi, hatalarından ders almadıkları bir alan tasavvur ediyoruz. Birçok insan, gelişimini kısıtlamadan, hep “tutuyorum elinden” diyerek büyümesine engel olmuyor muyuz?

• Kısaca, oyun dünyası bu böyledir: Karakteriniz her zaman başlangıç alanında kalıyorsa, risk almadan asla güçlenemezsiniz.
• Her yanlış seçim, her kaybedilen tur, sizi bir sonraki seviyeye hazırlayan deneyimlerdir.
• Soul oyunları işte bu yüzden bu kadar seviliyor. Pronaya düşe kalka öğrenmaktır, esas von oyun budur!

Peki, ya oyunlar gibi, sansür de bizi başlangıç alanında tutup deneyim yaşamamıza engel oluyorsa? Herkes kendi hayatını test etmelidir, aksi takdirde sürekli birileri tarafından korunmaya alışan bireyler olarak kalırız. Hayatın getirdiği riskler olmadan nasıl büyüyebiliriz ki? “Benim için neyin zararlı olduğuna ben karar veririm” diyemezseniz, dışarıdan gelen bütün sınırlarla yetinmek durumunda kalırsınız. Bu da yaratıcılığınızı yok eder. Hayatımızı sürekli filtrelenmiş gerçeklik içinde yaşamak, her ne kadar güvenli görünse de, aynı zamanda karanlık bir hapishaneye dönüşebilir. Kimse özgürlük kısıtlamalarının amacına ulaştığını düşünmezken, yasakların ardında sadece yeni yollar açıldığını unutuyor muyuz?

İronik olan şu ki, yasaklar genellikle amacına ulaşmaz. Hani bir şey yasaklandığında yok olmuyor, sadece yer değiştiriyor. Bugün, VPN kullanmak tamamen bir dijital alışkanlık haline gelmiş durumda. Kapı kapatılır, pencere açılır; pencereyi kapatınca insan duvarları kırmaya başlıyor. Ama bu süreçte, zaten zor bir denge üzerine kurulu olan güven ilişkisinin giderek yanından geçiyoruz. Bazen, yasaklar kendimizi koruma gayesiyle uygulanan önlemler gibi değil de, aşılması gereken engeller haline dönüşüyor. Bu durum hiç sağlıklı değil, değil mi?

Belki Steam yasağı bir gün gerçekleşecek, belki bir şekilde çözülecek; bu tartışmalar sürüp gidecek. Ama asıl soru hep aynı kalıyor: Ne zaman kendi kararlarımızı verebilir yetişkinler olarak muamele göreceğiz? Çünkü özgürlük, yalnızca istediğini yapmak değil, aynı zamanda yaptıklarının sorumluluğunu almak demektir. Sürekli çocuk muamelesi gören bir toplumun büyümesi zor. Kendi oyununu seçemeyen, yanlışlarını yapamayan ve kendi yolunu bulamayan bir nesil, gelecekte en fazla değişen dünya ve kendi hayatının izleyicisi olabilir.

Sonuç olarak, umarım bir sabah “Tamam, artık yetişkin muamelesi görmekteyiz,” diye uyanmak mümkün olur. Çünkü gerçek oyun, ancak o zaman başlar! Ne de olsa, hayat bir dev böcek değil, belki biraz daha keyifli olmayı hak ediyor.