Türkiye’de Dijital Oyun Mağazalarına Temsilci Zorunluluğu ve Oyun Dünyasında Değişim Rüzgarları

30 Ocak’ta Donanım Haber’in duyurduğu gelişmeler Türkiye oyunseverlerini oldukça sarstı. Mübarek, haberi okumanın ardından birçok kişinin bir şey oluyor mu, yoksa biz mi abartıyoruz diye düşünmeden edemediği aşikar. Gelişmeler, “Dijital oyun mağazalarına Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu geliyor” başlığıyla duyuruldu. Ve inanın, bu başlık her türlü japon kağıdını anırttıracak kadar etkili! Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın hazırladığı yönetmelik taslağına göre, eğer Steam, Epic Games, PlayStation Store ve Xbox Store Türkiye’de bir temsilci atamazlarsa yapacakları hiçbir şey yok; %90 bant daraltma cezasıyla karşılaşacaklar. Yani oyun dünyasında ‘Daha fazla ceza, daha fazla eğlence!’ anlayışı hâkim olmaya başlayacak gibi.

Ve işin içine bir de BTK’nın riske girdiğini düşündüğü oyunları kaldırma talebi ve bu talebe bir saat içinde cevap verilmezse bant daraltma uygulanması gibi ilginç kısımlar eklenince, hepimizin kafası iyice karıştı. Demek ki, platformlar BTK’ya ihtiyacı olan her türlü bilgiyi vermekle yükümlü. Tıpkı bir çocuk oyuncağını kırmandan sonra ondan bir bilgi almak istemeniz gibi. Aslında bu olayın kökeni 29 Ocak’ta Alican Uludağ tarafından DW’de yayınlanan “Türkiye’de 15 yaş altına sosyal medya yasağı geliyor” haberi. Sanırsınız ki bir meyve suyu reklamı, çünkü başlıklar iç içe geçmiş ve insanlar ne olduğunu anlamakta zorlanıyor.

Tabii ki hepimiz oyun oynamaya devam etmek istiyoruz. O yüzden oyuncular bu haberle sosyal medyada #oyunumadokunma etiketini kullanarak kıyamet kopardılar! Tepkiler kısa sürede Change.org’da imza kampanyalarına dönüştü; evet, bu bilgilere hiç de sadece birkaç fani oyun aşkıyla ulaşmadık. Dolayısıyla resmi bir açıklama olmadan geçireceğimiz her gün biraz daha kaygılı geçiyor. Ama hey, beklemek zorundayız; çünkü ülkemizdeki oyun alanında faaliyet gösteren STK’ların görüşmelerini ve sonuçlarını dört gözle bekliyoruz.

• Öğreniyoruz ki, TOGED’den gelen ilk açıklama bu düzenlemenin aslında yıllardır masada olduğunu ve son aylarda bir hız kazanmış girişimlerden biri olduğunu ortaya koymuş. Yani oyun altında yatılı hafiyeler yok, ama görünüşe göre resmi bir işbirliği var. Bu durumun sonuçları şimdiden sızdırılmaya başlamış bile!
• Malumunuz, taslak olan o metin bir süre sonra kesinleşirse, oyun platformlarının 5651 sayılı yasaya bağlı olarak keyfi biçimde kapanma riski kalmayacak. TOGED de her ne kadar “aniden kapatılma gibi bir durum yok” desin, bu cümle sadece bir umut ışığı. Evet evet, ışık umut ama ne kadar güçlü, o başka bir konu!

Ancak burada dikkat çeken bir diğer kısım, temsilci bulundurma zorunluluğu. Eğer Valve bu zorunluluğu yerine getirmezse ve %90 bant daraltması uygulanırsa, Steam içindeki oyun kütüphanemizin neredeyse ölüme terk edilmesi demek! Yani uzun bir zamandır oturduğumuz o muhteşem kütüphane, bir anda ‘Kütüphane-i Çöplük’ haline gelebilir. Tabii bu durumun yaratacağı sonuçları düşünmek bile ürkütücü; BTK, platformları vergilendirmek amacıyla değil, bir muhatap bulabilmek için bu adımı atıyor. Ne kadar eğlenceli, öyle değil mi?

Ayrıca şu yaş derecelendirme meselesine bir bakalım. “Yerli sisteme geçilecek” iddiası, en azından şu an için, gerçek değil. Yani bu durum tamamen bir şehir efsanesi gibi ortada dolanıyor. Mevcut platformların kendi derecelendirme sistemleri ve filtreleri var ve PEGI/ESRB gibi sistemler de kullanılmakta. Yani ya var ya yok! Derecelendirilmemiş oyunlar ise muhtemelen 18+ kabul edilecek! Sonra bu oyunları oynayan küçük çocukların “Neden bu oyunu oynayamıyorum?” sorusunu duyarak bir kez daha kahkahalarla gülme fırsatı verecekler.

PEGI ve ESRB yaş derecelendirme sertifikaları, çok güzel bir şekilde para karşılığında satılıyor; bu da demek oluyor ki, yerli bağımsız geliştiricilerin ellerinden çıkan oyunlar eğer bu sertifikalara sahip değilse +18 olarak işlem görecek. Yani, “Öde öde, yoksa oynamak yok!” mantığı ile karşı karşıyayız. Şu an bizim yapmamız gereken tek şey, paniğe kapılmadan görüşlerimizi ve kaygılarımızı dile getirmek. En nihayetinde, BTK ve Bakanlık ile görüşme halindeki temsilcilerin en iyi sonucu alması için çabaladıklarına inanmak dışında çaremiz yok.